in

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Nedir ? Kurulun Görevleri Nelerdir ?

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), aracı kurumların ve yatırım merkezlerinin işleyiş kurallarını belirler.

Sermaye Piyasası Kurulu Nedir ?

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), yatırımcıların haklarını güvenliğini sağlamak amacıyla 1981 yılında kurulmuştur. Merkezi Ankara’dadır ve İstanbul’da temsilciliği bulunmaktadır. 2499 sayılı kanunname ile yürürlüğe girmiştir. Ülkemizde bulunan ilk bağımsız üst kuruldur. Çünkü idari ve mali özerkliğe sahip olarak finans piyasaları üzerinde bağımsız bir biçimde yapılan düzenlemelerde, denetleme yapabilmektedir. Bu nedenle düzenleyici kamu kurumu niteliğindedir ve Başbakanlık’a bağlı bir kurumdur. Yatırımcılara fayda sağlamak amacıyla regülasyon yapmaktadır. Bu da piyasalara olan emniyeti artırarak, yatırımcıların korkmadan yatırımlarını gerçekleştirmesini sağlamaktadır.

Ülkemizde tasarruf sahiplerinin birikimlerini güvenilir bir biçimde değerlendirmesi için gerekli düzenlemeleri ve denetlemeleri yapma hakkı, SPK’ya verilmiştir. Bu hak ile yapılan düzenlemeler, hem yatırımcıları hem de iktisadi olarak kalkınmayı hedef almıştır. Yatırımlar çoğaldığında, ekonomik olarak refah düzeyi artar ve yaşam koşulları iyileşir. SPK da bu nedenle güvenilirlik, kararlık ve açıklık ilkelerini benimseyerek hareket eder. 2012 yılının son ayında 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ile Kurulun yetki ve sorumluluklarına tekrar düzenlemeler getirilmiştir. Bu düzenlemeler ışığında SPK, kamu tüzel kişisidir. Kurul, mali ve idari anlamda mali özerkliğe sahiptir. Başbakan tarafından verilen görev ve yetki ile Sermaye Piyasası Kurulu ,bağımsız olarak faaliyette bulunur. Üyeleri Bakanlar Kurulu tarafından seçilir.

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), aracı kurumların ve yatırım merkezlerinin işleyiş kurallarını belirler. Belirli kurallar dahilinde, piyasaların hizmet vermesini sağlar. Bu kurallar, yatırımcıların mağdur olmaması içindir. Birikimlerinin daha iyi koşullar altında değerlendirilmesi ve paralarının güvenliğinin sağlanması için devletimiz tarafından SPK’ya görevlendirilme verilmiştir. Böylece piyasalar ve aracı kurumlar, bütün yatırımcılara adaletli bir biçimde davranmak zorundadır. Düzenlemeler, yönetmelik değişimleri, gözetim ve denetimler bu konularla ilgili olarak yapılır.

Türkiye’de sermaye piyasası çift bir yapıya sahiptir. Birincisi anonim şirketlerin hisselerinin satılmasını sağlar. Yani, şirketlerin hisseleri halka arz edilir. Bunun için de SPK’nın iznine ihtiyaç duyulur. Piyasalara giriş yapmak için şirketler, belli başlı kuralları taşımak zorundadır. Gerek sermaye büyüklüğü gerek ortaklık yapıları gerekse de diğer belirleyici öğeleri Sermaye Piyasası Kurulu’na göre uygun bulunan şirketler, hisselerini halka arz edebilir. İkincisi ise halka açık şirketlerin Borsa İstanbul’ da hisse senetlerinin ikinci elden satışının yapılabilmesidir. Şirketlerin bunun için SPK’ya müracaat ederek izin alması gerekir. Bu tür izinler de SPK’nın düzenlemelerine ve kontrolüne tabiidir.

Sermaye Piyasası Kurulu’nun Görevleri Nelerdir ?

6 Aralık 2012 tarihinden itibaren yapılan Sermaye Piyasası Kanunu’ nun 6362 sayılı düzenlemelerine göre; SPK’nın görev ve yetki sorumlukları belirlenmiştir. Kanunun emrettiği biçimde SPK, bağımsız olarak sermaye piyasalarını ve aracı kurumları denetlemektedir. Bu denetlemeler, şeffaf ve adaletli olarak gerçekleştirilmektedir. Bu nedenle kurumların, belirtilen kurallara uyup uymadığına bakılmaktadır. Gerekli şartlar, SPK’nın internet adresinde açıkça belirtilmektedir. Bu şartlara uygun bulunan kurum ya da kuruluşlar, listeler halinde SPK’nın resmi internet sitesi üzerinden ilan edilmektedir. Böylelikle yasal olan kurumların listesine erişebilmektedir.

Ekonomik anlamda istikrarı sağlamak adına, ulusal ya da uluslararası mevzuatlar düzenlenmektedir. Bu mevzuatlar için düzenleyici ve denetleyici kurumlar ile SPK, iş birliği içerisindedir ve birçok bilgi alışverişinde bulunmak durumundadırlar. Aslına bakarsanız bu durum, yatırımcılar için olumludur. Çünkü bazı yatırımcılar, prosedürlerini doğrudan yurt dışı aracı kurumlar tarafından gerçekleştirmek ister. Maalesef, önceki dönemlerde SPK’nın kontrolüne tabi olmayan kurumlar sebebi ile yatırımcılar dolandırılmaktaydı. Gerekli düzenlemeler yapıldıktan sonra, yatırımcılar bu problem ile karşılaşmaktan kurtulmuştur. Bunun için yine de yasal olarak hizmette bulunan kurumu tercih etmeniz gerekiyor. Her ne kadar iyi imkanlar sunulsa da, yasal olmayan aracı kurumu tercih edilmemelidir.

Sermaye Piyasası Kurulu, yatırımcıların hakları ve yararlarının dışındaki konularla da ilgilenmektedir. Özellikle aracı kurumların çalıştırdıkları uzman kişilerin, SPK’nın belirlediği kıstaslara uygun olmaları gereklidir. Mesleki anlamda yeterli bilgi ve deneyim düzeyine sahip olan, işin de uzmanlaşmış kişiler aracı kurumlarda yatırım danışmanlığı hizmetinde bulunabilmektedir. Bunun dışında kurumların sunduğu imkanlara da SPK tarafından sınırlandırma getirilebilmektedir. Çünkü kurumun sahip olduğu sermaye büyüklüğünden tutun, birçok konu, sunulması gereken avantajların kullanımını etkiler. Bu nedenle ölçütlere bakılarak kurumlara yetki belgesi verilir. Bütün ölçütleri taşıyanlara geniş yetki belgesi verilir ve bütün imkanlar kullandırılır. Yeterli olmayanlara ise kısıtlı yetki belgesi tanımlanır. Bu da bütün imkanların yatırımcılara sunulamamasına neden olur.

Menkul kıymetleri ödünç alma ve verme ile ilgili yapılan düzenlemelerin ile birlikte, açığa satış, repo ve kaldıraçlı prosedürlerde de SPK, düzenlenmeye gitmiştir. Yatırımcıların en çok hataya düştüğü konularla ilgili mağduriyetin önüne geçilmesi için regülasyon çalışmaları yapılmıştır. Bunların dışında Takasbank ve Kamuyu Aydınlatma Platformu’nun işlevleri ile ilgili mevzuatlar hazırlanmıştır. Sermaye piyasası, kurumların ve kuruluşların kontrolüne dair Esaslar Bildirgesi yayınlamıştır. Belirlenen mevzuatlarla ilgili hususlar denetlenmektedir.

Sermaye Piyasası Kurulu’nun Faydaları Nelerdir ?

Sermaye Piyasası Kurulu’nun yararı son derece fazladır. Özellikle bu konu, yatırımcıları ilgilendirir. Çünkü SPK’nın düzenlemeleri ve denetlemeleri, tamamen yatırımcının faydasınadır. Özellikle bu kapsamda ülkemizde borsa ve forex piyasasında bulunan yatırımcılar, işlemlerini güvenilir bir biçimde yönettikleri için memnundur. Getirilen düzenlemeler ve yapılan denetlemeler sonucunda piyasaya duyulan emniyet artırılmıştır. Böylelikle işlemler, güvenilir bir biçimde gerçekleştirilmektedir. Gerekli konuları SPK’nın resmi web adresinden görüntülenebilmekte ve duyurular bölümünden, yapılan yeni değişikliklere ulaşılabilmektedir.

Takasbank ve Kamuyu Aydınlatma Platformu’nun (KAP) devreye girmesini sağlayan Sermaye Piyasası Kanunları ile yatırımcılar, birçok bilgiye erişirken, paralarını kontrol altında tutarlar. Çünkü Takas ve Saklama Merkezi olan Takasbank aracılığı ile paranın bütünlüğü korunur. İşlem özeti saklanır. Kamuyu Aydınlatma Platformu sayesinde piyasalar ile ilgili bilgilere hızlı ve etkili bir biçimde ulaşılır. Alt yapı hizmetinin yetersizliği sebebi ile henüz tüm konular ile ilgili bilgilere erişilemese de eksikliklerin giderilmesi için çalışmalar sürdürülmektedir. Bu sayede piyasalar, etkili bir biçimde takip edilerek, yatırım araçlarının değerlerinde, ileri tarih için ne gibi bir değişme yaşanacağı belirlenebilir hale getirilecektir. Bu kapsamda, her yatırımcının kendi haklarını ve sorumluluklarını ve SPK mevzuatlarını bilmesi gerekir. Böylelikle yatırımlar bilinçli bir biçimde yönetilerek, istenen verime ulaşılabilir.

Ne düşünüyorsunuz?

162 points
Upvote Downvote

Yorumlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Loading…

Loading…

0

TOKİ 176 Konut ve 155 İş Yerini Satışa Çıkardı

Emlak Katılım, Türkiye Genelinde 29 Şubeye Ulaştı.